Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (17)

Çarşamba , Ağustos 23 2017
Son Haberler
Buradasınız: Anasayfa / GENEL / ANATOMİ / Hareket ve Enerji nedir?

Hareket ve Enerji nedir?


HAREKET VE ENERJİ:

İnsan organizmasının enerji gereksinimi temelde 3 maddeden sağlanır. Bu maddeler karbonhidratlar, yağlar ve proteinlerdir. Proteinler organizmanın yapı taşı olarak faaliyet gösterirken, fiziksel aktiviteler için gerekli enerjinin %98’i karbonhidratlar(şekerler) ve lipitler (yağlar) ‘den sağlanmaktadır. Egzersiz fizyologlarının yaptığı uzun araştırmalar sonucunda fiziksel eforun süresi uzadıkça devreye giren lipit miktarının arttığı ortaya çıkmıştır. Kısa süreli ve süratli eforlarda gerekli enerjinin %100’e varan bölümü karbonhidratlardan sağlanır. Yapılan fiziksel egzersizin uzun süreli olması, organizmada deri altında biriken yağ tabakalarının erimesine neden olur. Yağ birikimi önce karın kaslarının bulunduğu bölgede oluşur. Fazla birikim “göbeklenme” adı verdiğimiz oluşumu ortaya çıkarır. Bu nedenle fiziksel eforların süresi uzatıldığında, yağlara gereksinme duyulur ve önce karın kaslarının bulunduğu bölgelerdeki yağlar devreye girer ve düzenli bir program ile bu yağların eritilmesi sağlanabilir.

Kas gelişimi ve hareket sistemini temelden alalım. Yeni yürümeye başlayan bir çocuğun hareket yapısında ilk önce kaba kaslar rol alır. Küçük çocuklar hareket ettiğinde çok kaba yürür ya da bir şeyi almak istediğinde parmağıyla alacağı bir şeyi tüm eliyle almaya çalışır. Bu çocuğun yaşından ziyade büyük kasların çalışmasından kaynaklanmaktadır. Parmakları ile bir nesneyi almak ince kas çalışması olduğu için küçük kasları ile hareket ilk zamanlarda çocuklardan beklemek imkânsızdır. Küçük çocukların yaşı ilerledikçe ve yeni yaşam koşulları ile karşılaştıkça ve aile eğitimi düzeyine geldikleri için sürekli kontrollü ve ebeveynlerin denetiminde olurlar. Çocuk sürekli kontrol altında tutularak ve uyarılarak kas gelişimi kaba bir şekilde geliştirilmeye çalışılır.

Bu yaşta yıkıp dökmelerden kaynaklı kaba kas çalışması zayiatları engellemek isteyen aile fertleri bu durumun fizyolojik boyutunun bilincinde değillerdir. Anne çocuğun etrafa zarar verdiği için çocuğunu kaba kas gerektiren iş ve bölgelerden uzak tutar. Bu sayede kas gelişimi bilinçsiz bir şekilde terbiye edilmektedir. Ebeveynler kaba hareketlerin büyük kasların çalışmasından kaynaklandığını bilmez ve çocuğunun yaramaz ve dik kafalı olduğunu ve çok yaramaz olduğu için etrafı yıkıp dağıttığını düşünür. Hâlbuki bu çocukların kaba kaslarının çalışması çocuk gelişimi ve çocuğun kas gelişimi açısından çok faydalıdır. Çocuk için hareketin başladığı ilk dönemlerde olmazsa olmaz olan kaba hareketleri bilinçli bir şekilde kontrol altında tutarak çocuğun beden zekâsına olumlu etki yaratacak şekilde eğitilmelidir. Yani çocuk istese de kaba kas hareket döneminde büyüklerin istediği gibi bir bardağı estetik bir şekilde kaldıramayacaktır. Ama çocuk yık-kır deneyimleri ile ve ailenin baskısı sayesinde ince kaslarını çalıştırmayı gelişi güzel öğrenir. Küçük yaştaki psiko- motor gelişimimizin geliştiği ortam kasların gelişimini önemli derecede etkilemektedir. Bu durum sonradan değiştirilebilir ama esneklikle alakalı olduğu için ancak cüzi bir miktarda etkilemektedir. Son zamanlarda ülkemizde okul öncesinin önemi anlaşılmakla beraber çocukların yeteneğini keşfetmek ve çocuğunun bir meslek edinmesi ya da gelişimi için spora yönlendirilmesi çok büyük bir gelişmedir. Bilinçli aileler çocuklarının gelişimini olumlu etkilediği için çocuğunu bale ve jimnastik kurslarına gönderir. Dans ve jimnastik tüm sporların temelini oluşturur. Bu çalışmaları çocuğun gelişimi üzerinde çok büyük etkisi vardır. Cimnastikle çocuk vücut kasları daha aktif ve daha fazla kullanabilir. İnce kasları gelişen bir insan normal yaşamda bir işle uğraşırken kas sistemi hızlı ve daha aktif çalışır. Aynı zamanda bir etkinlikte çalışan kas sayısı artığı için vücudun yorulması daha da gecikir.

Dans beden hareketlerinin tamamıdır. Daha doğrusu genel dans tanımında kişinin uzay boşluğunda yapmış olduğu her türlü hareketlilik dans olarak tanımlanır. Tabi dansın daha düzgün ve düzenli yapılması vücudun çalışma bölgelerine göre dans kategorilere ayrılmıştır. Dansı bilmek bedenimizi daha iyi kullanabilmek anlamına da gelir. Özellikle küçük yaşta vücut anatomisini daha iyi ve aktif bir şekil alması için spor çalışmaları çok önemlidir.

Bu doğrultudan yola çıkarak insan yapısını oluşturan kasların bulunduğu bölgede amaca uygun ve daha aktif kullanılabilmesi için yapılan spor çalışmaları çok iyi seçilmeli. Zayıflama amaçlı yapılan spor Kuvvet, dayanıklılık, esneklik ve sürat çalışmaları birbirinden çok iyi ayırt edilmesi gerekir. Antrenman esnasında bu 4 ana unsur vücudun hazır bulunuşluğu göz ardı edilerek yapıldığında vücut anatomisinde çok büyük tahribatlara yol açabilir. Yukarda ta çocukluktan başlayıp geldiğimiz yaşa kadar oluşan olumsuz hareket ve dengesiz beslenmeden kaynaklı insan fiziğinde anormal şekillenmeler ortaya çıkar bunlar göbek, basen veya aşırı kiloya bağlı sağlık problemidir. Vücudundaki problem ve fazlalıklardan kurtulmak isteyen bireyler seçmiş oldukları spor ve bu sporu yaptıracak olan çalıştırıcıyı çok iyi seçmesi gerekir. Kişiyi fazlalıklarından kurtarayım derken psikolojisini bozmak ve bilinçsiz çalışmadan kaynaklı dengesiz kilo verme çalışmaları kişiyi ruhsal psikolojik, zihinsel ve bedensel olarak olumsuz etkilemektedir. Çalıştırıcı çalıştırdığı öğrencilerin beklenti ve yaşam koşullarını göz önünde tutarak kişinin fizik ve kimyasını dikkate almalıdır. Yoksa sadece kilo vermek için yapılan spor hamallık olmaktan öteye gitmez. Buda şu anlama geliyor. Dünyanın en iyi sporcuları hamallardır diyebilir miyiz? Tabi ki hayır… Dengesiz yapılan kas yüklenmeleri kişiyi yaşama katacağına daha da yaşamdan uzaklaştırmaktadır. Bir önemli husus daha antrenman ve günlük yaşam içindeki çalışmaları birbirinden çok iyi ayırt edebilmek lazım. Günlük yaşamla mücadele ederken yapılan bedensel tepkiler ya da hareketler ile sporda yapılan hareketler farklıdır. Mesela yürüyüş bir spor değildir. Sadece bir spor etkinliğidir. Tek başına hiçbir işlevi yoktur. Şu mantıkla yola çıkalım yürüyüş sağlık için yeterli olsaydı. Zaten günlük koşuşturmada yeterince yürüyoruz o zaman sağlık problemlerimiz olmamalı ve kilo almamalıyız değil mi? Kocaman bir hayır daha… Yürüyüş yaşlı insanların monoton yaşamlarını biraz hareketlendirmek için çok önemlidir. Ama kilo vermek, çok iyi bir vücuda sahip olmak ve sağlıklı olmak için tek başına yeterli değildir.

İşte kişinin beklentisine göre sağlık ve güzel bir yaşam için yapılan sporlar çok iyi seçilmeli kişinin yaşadığı ortam ve hareket kültürüne uygun yapılmalıdır. Spor sadece zayıflamak için yapılmamalı zayıflarken kişinin duruşu ve yürüme düzeneğini de beden yapısına göre düzeltmek gerekir. Zaten çoğu bedensel rahatsızlıklar vücudun duruşundan ve pozisyonundan kaynaklanmaktadır. Düzgün bir yürüyüş ve duruşa sahip olmayan bir kişi istediği kadar ideal ölçülere sahip olsa da mutlu ve huzurlu değildir. Çünkü bedenimiz günlük yaşamdaki rolü sadece düzgün bir fizik değildir. Yaşamın koşullarında daha iyi bir yaşam için iş koşulları kişinin performansını ve yaşamını çok olumlu etkilemektedir. Onun için kişinin yaşam standartlarını yükseltecek spor aktiviteleri kişiyi daha mutlu ve huzurlu yapacaktır. İş koşullarında çok iyi kullanılan bir beden yapısı ve işleyişine sahip bireyler toplum içinde çalışkan kişiler olarak görülür.

Sporda sadece bedensel fitleme yetmemektedir. Psikolojik, ruhsal ve zihinsel fitleme ve rahatlama bedensel fitlemeden daha önemlidir. Bedensel yapı bu dört unsurdan biridir. Bu unsurların bağlantısı çok önemlidir. Bedensel fitleme yapılırken bu unsurlar kesinlikle göz ardı edilmemeli ve bir bütün olarak ele alınmalı. Spor yapan kişiyi ideal ölçülerle beraber yaşamla daha barışık bireyler haline getirmeliyiz.


Hakkında yahya YALCiN

Cevapla